Nederland is integratie-moe
Het probleem van slepende, belangrijke politieke kwesties is dat ze, mede door het gegeven dat deze kwesties vaak overmatige publieke aandacht krijgen, op een gegeven moment gaan vervelen. Het publiek wordt minder en minder geïnteresseerd in bepaalde onderwerpen, wanneer politici en andere publieke of vertegenwoordigende figuren in herhaling beginnen te vallen en het oorspronkelijke onderwerp uit het oog beginnen te verliezen. Zo ook als het gaat om het debat over immigratie, integratie en segregatie. Nederland is integratie-moe. Daarmee zijn de debatten echter nog niet afgesloten.
In Nederland zul je altijd een bepaalde groep overwegend xenofobische mensen houden, die moeite hebben met het feit dat immigranten een ander taaltje of kleurtje hebben en eventueel iets anders geloven. Niet iets om je bij neer te leggen, wat mij betreft, maar wel een zeker gegeven dat je nooit helemaal kunt terugdringen. Het publieke debat is sinds de periode rond de aanslagen op de torens van het World Trade Center en de moord op Pim Fortuyn en Theo van Gogh steeds meer verschoven naar een debat over de Islam, over extremisme en over internationale zowel als nationale segregatie tussen de Westerse wereld en de Islamitische gebieden. Die verschuiving van het nationale en internationale debat heeft wat mij betreft weinig te maken met integratie en veel meer met terrorismedreiging en onderlinge verhoudingen tussen landen. De ware discussie over integratie hoort op een geheel ander vlak plaats te vinden.
Waar het om gaat zijn de causale relaties tussen de mate van integratie, de mate van opleiding, de werkgelegenheid (en daarmee samenhangend de werkeloosheid) en criminaliteitscijfers binnen de groepen allochtone Nederlanders en eventueel ook de groepen autochtone Nederlanders. Een belangrijke factor is en blijft de taalbeheersing van deze mensen. Het krijgen van een baan in een bepaald land wordt nu eenmaal moeilijker als je de taal niet spreekt. Dat zal niet voor elke branche gelden, over het algemeen kun je die regel echter wel stellen. De problemen die dit fenomeen met zich meebrengt, zijn duidelijk. Mensen die geen (fatsoenlijke) baan kunnen krijgen, zullen afgeven op de maatschappij en zijn vatbaarder voor criminaliteit. Zeker als deze mensen ook een lagere mate van opleiding hebben. Daarnaast brengt het een zekere mate van fysieke segregatie met zich mee, door de lagere levensstandaard. Inmenging in de samenleving wordt zo steeds moeilijker.
Wat mij betreft ligt de oplossing ook niet zozeer in simpel voorgestelde integratiemodellen, met integratietoetsen en het inlezen in Nederland. Er zijn efficiëntere integratiemodellen te bedenken die buiten uiterst effectief te zijn ook weinig tot niets hoeven te kosten. Het lastigste is misschien nog de toepassing.
Eén manier om de taal te leren en ook te begrijpen hoe de Nederlandse maatschappij en cultuur in elkaar steken is onderwijs. Jonge Nederlanders, autochtoon of allochtoon, worden verplicht naar school te gaan, dus via het huidige onderwijssysteem kan een hoop bereikt worden. Zowel autochtone als allochtone jongeren moeten zich een behoorlijke hoeveelheid Nederlandse geschiedenis, taalbeheersing en maatschappijleer eigen maken. En laten dat nu de voornaamste punten van integratie zijn, volgens onze regering. Over de jongeren hoef je je in dat opzicht ook minder zorgen te maken. Ze krijgen een hoop waarden en normen mee op school en hoewel het zeer zeker normaal is je op de middelbare school een klein beetje te misdragen, zal het gedrag van deze jongeren overwegend goed zijn. Er worden op de middelbare school eerlijke kansen geboden, iedereen maakt een goede kans zich te profileren op elk mogelijk niveau en zodoende kansen te pakken en eventueel te creëren. Natuurlijk brengt onderwijs en de onderwijscultuur bepaalde problemen met zich mee, maar daar hebben we het een andere keer wel over.
Grotere problemen spelen zich af waar mensen niet (meer) op school zitten en toch (met name) een taalachterstand hebben. Natuurlijk kun je ze terugsturen naar school, naar de bekende inburgeringscursus. Ik vraag me echter af hoe effectief dat is. Wat wel effectief is gebleken is het bieden van voldoende werkgelegenheid. Mensen worden bij veel beroepen gedwongen zich de taal eigen te maken, omdat ze het anders niet redden. Al doende leert men de taal beter te beheersen. Daar zie ik kansen en mogelijkheden. Er komt brood op de plank, er wordt gewerkt aan de integratie en dat verkleint het gat tussen allochtoon en autochtoon ook aanzienlijk. Ik suggereer niet dat Nederland aan positieve discriminatie moet doen. Allochtoon en autochtoon behoren even veel kans te hebben op een baan. In de praktijk zal dat echter wél neer moeten komen op het stimuleren van het zoeken naar werk. Om werkeloosheid onder Nederlanders terug te dringen, zal een deel van de Nederlandse bevolking ook een duwtje in de rug nodig hebben.
Nu Nederland integratie-moe is, zullen er knopen doorgehakt moeten worden. Handreiking en tegelijkertijd het afdwingen van participatie in de genoemde basisonderdelen van integratie (onderwijs en arbeid) kunnen ruimte bieden om de kloof tussen allochtoon en autochtoon te verkleinen en zodoende de moeilijke onderlinge sfeer te verbeteren. Het is nu zaak om zo snel mogelijk tot een oplossing te komen en daar dan ook van te leren.
Wandel maar eens goed door bijvoorbeeld Den Haag,
gewoon weg op de stoep, fietsers rijden kris kras langs je heen,
mensen met en zonder hoofddoek die je passeren moet je ontwijken ook al loop je helemaal rechts van de stoep, afval zwerft aan alle kanten rond…dit is Nederland.
Reactie door rebs — oktober 22, 2006 @ 4:37 pm
Inderdaad, het tegenwoordige onderwijs, in combinatie met de leerplicht, zou inderdaad de allochtone bevolking in staat moeten stellen om voldoende Nederlands te spreken, en aan dezelfde eisen te voldoen als werknemers aan de autochtone bevolking stellen.
In mijn ogen licht dit echter niet ten grondslag van het probleem. Volgens mij ligt het voornamelijk aan de vooroordelen die de autochtone werknemers hebbent egenover de allochtonen. Piet doet het nog altijd beter dan mushymolautinometu.
Ze hebben een misplaatst beeld, hoe vaak horen wij de verhalen niet dat een allochtoonse jongeman of jongevrouw een sollicitatiebrief stuurt met de eigen naam bij de slotformule en met een smoesje wordt afgewezen. En als hij/zij daarna exact dezelfde sollicitatie brief opsturen maar dan met een hollandse naam onderaan, alsnog worden uitgenodigd voor een gesprek.
Het is in mijn ogen een veel groter karwei om dat probleem de wereld uit te helpen, dan bijvoorbeeld het aantal allochtone schoolverlaters terug te dringen, of de zwarte scholen willen fuseren met scholen waar voornamelijk blanke jongeren educatie volgen.
Reactie door Rene Everts — november 12, 2006 @ 10:29 pm
Rene, ik ben het met je eens dat de problematiek rond sollicitaties een belangrijke rol speelt in het integratieprobleem. Ik ben dan ook van plan hier een artikel over te schrijven. Hoe sta jij bijvoorbeeld tegenover anonieme sollicitaties?
Reactie door Jaap — november 12, 2006 @ 10:59 pm